محمدرضا آزادی
مینویسد (ایمیل)
همان طور که در حوزه سینما ژانر دادگاهی یکی از ژانرهای مهم و مهیج و تأثیز گذار بوده است در دنیای ادبیات هم مطمئناً این ژانر جایگاهی مهمی دارد.به خصوص در آمریکا با توجه به نوع خاص سیستم قضایی این کشور که هر محاکمه شامل مراحل متعددی است که هر کدام قابلیتهای دراماتیک خاصی دارند این ژانر ادبی جایگاه خاصی دارد.براین اساس اغلب این داستانها پرفروش و پرطرفدار می شوند زیرا هم مانند داستانهای ماجرایی پرتب و تاب و مهیج است و هم مانند رمانهای پلیسی و معمایی و کاراگاهی خواننده باید همچون وکیلی کارازموده با تحلیل جریان حوادث و رویدادها نتیجه پرونده ها و محاکمات را حدس بزند.
جان گریشام از این لحاظ می تواند یکی از بزرگترین رماننویسان دادگاهی تاریخ باشد.او در رمانهایش علاوه بر تکیه بر دادگاه و نظام قضایی آمریکا به بررسی روانشناسانه مردم کشورش و به خصوص قضات،وکلا و دادستانها می پردازد و در این میان با تحلیل آنها جامعه ای که در آن زندگی می کند تحلیل و به نقد می کشد.جان گریشام John Grisham در 8 فوریه 1955 در جانسبرو آرکانزاس متولد شد. پدرش كارگر ساختماني بود و گريشام خردسال درهمان روزها رؤياي تبديل شدن به يك بازيكن حرفه اي بيس بال را در سر مي پروراند.گريشام بعدها دربزرگسالي با آگاهي به اينكه جوهره وجودي چنين مشاغلي را درخود ندارد اقدام به تعويض چند شغل و درنهايت تحصيل در رشته حسابداري دانشگاه ايالتي مي سي سي پي كرد. درسال ۱۹۸۱ ، پس از فارغ التحصيلي در رشته حقوق به مدت يك دهه به وكالت پرداخت. درسال ۱۹۸۳ به عضويت مجلس نمايندگان ايالتي آرکانزاس انتخاب شد وتا سال ۱۹۹۰ درهمانجا مشغول به خدمت بود .اما تجربه وکالت او را به نویسندگی سوق داد تا داستانهای دنیای پیرامونیش را به قلم در آورد.نوشتن نخستين رمان پرفروش او تحت عنوان "زماني براي كشتنA Time to Kill "سه سال بطول انجاميد و سرانجام درسال ۱۹۸۷ به اتمام رسيد. اين رمان كه درهمان زمان از سوي بسياري از ناشرين با استقبال مواجه نشد سرانجام توسط انتشارات وين وود خريداري شد و درتابستان ۱۹۸۸ درتيراژ پنج هزارنسخه به چاپ رسيد.رمان بلافاصله مورد توجه قرار گرفت و پر فروش شد.زمانی برای کشتن داستانی از بطن جامعه آمریکا است.به دنبال تجاوز به دختر کوچک یک سیاهپوست او خود مجری عدالت می شود و دو سفیدپوست متجاوز را می کشد.وکیلی سفید پوست و آرمان خواه که هم به شهرت و هم به پرونده ای که بتواند او را بالاتر بکشد نیاز دارد با قبول دفاع از او پای در راهی دشوار می گذارد که بعضاً به خاطر توجه عمومی اعم از نژادپرستان و طرفداران حقوق مدنی سیاهان دشوارتر هم شده است.او تهدید می شود،دستیارش مورد ضرب و شتم قرار می گیرد،هدف گلوله قرار می گیرد اما کوتاه نمی آید تا موکلش را آزاد کند.رمان در قالب داستانی پرهیجان و پر جزئیات وضع متزلزل جامعه آمریکا به خصوص در ایالات میانه و جنوبی را که در بین نژادپرستی و هرج و مرج در نوسان است را به تصویر می شد." دفتر حقوقي وكلا یا بنگاه The Firm "رمان بعدي گريشام بود كه داستان يك وكيل مدافع جوان و زيرك را باز مي گفت كه فريب مجموعه اي از وكلاي به ظاهر خوب يك دفتر حقوقي را مي خورد ولی ماهرانه خود را نجات می دهد. با فروش امتياز سينمايي اين رمان به مبلغ ششصدهزاردلار به كمپاني فيلمسازي پارامونت پيكچرز که با بازی تام کروز و کاگردانی سیدنی پولاک به فیلم مهیج و پرفروشی بدل شد، گريشام به ناگهان به عنوان يك نويسنده موفق و صاحب نام درميان ناشران به شهرت رسيد، رمان مزبور به مدت چهل وهفت هفته در فهرست پرفروش ترين كتابهاي نشريه نيويورك تايمز قرار گرفت و عنوان پرفروش ترين رمان سال ۱98۹ را دريافت كرد.
رمان بعدش هم با نام "پرونده پلیکان The Pelican Brief" در سال 1992 هم موفقیت او را تظمین کرد و بعداً بر اساس آن فیلمی با بازی دوستاره هالیوودی جولیا رابرتز و دنزل واشینگتن ساخته شد.درپي اين موفقيت چشمگير حرفه اي رمان ديگري از گريشام تحت عنوان "موكل The Client "در سال 1993 بارديگر برصدر جدول فروش كتابهاي روز نیویورک تایمز صعود كرد واز آن پس اين نويسنده به عنوان استاد برجسته تريلرهاي حقوقي ـ جنايي ، مرزهاي شهرت را درسرتاسر آمريكا و اروپا درنورديد.در موکل او با تأکید بر یک کودک زرنگ و باهوش که می تواند خود و برادرش و مادرش را از گرداب تله های پلیس و تبهکاران با کمک یک زن وکیل نجات دهد توانسته است علاوه بر فضای اغلب آثارش که به نقد نظام قضایی و پلیسی می پردازد نوعی طنز ظریف را نیز وارد داستان کرده و رمان را به اثری گرم و گیرا که مورد توجه همه باشد تبدیل کند.این رمان هم با بازی سوزان سارندون به فیلم درآمد.او موفقيت را در آثار بعدي خود همچون هیئت منصفه فراری،شريک،وکيل خياباني،برادر خوانده ها،باران ساز،وصیت نامه،احضاریه و وکیلی برای خسارت نيز تکرار کرد.در هیئت منصفه فراری داستان مثلثی یک وکیل و یک دادستان و دو جوان انتقامجو داستان بدیع و پیچیده ساخته است.این داستان هم با بازی داستین هافمن،جین هاکمن،نائومی واتس و جان کیوزاک به فیلم بدل شد.در باران ساز که با بازی مت دیمن فیلم شد وکیلی سمج و باهوش و تازه کار می تواند شرکت بزرگ بیمه ای را به خاک سیاه بنشاند اما به خاطر زنی همه را رها می کند.در وصیتنامه که به نظر من غیر متعارفترین اثر گریشام است وکیلی الکلی و بیزار از زندگی با آشنایی با وارثه ای قدیس وار که در برزیل به مردم بدوی کمک می کند و سرانجام هم به علت اپیدمی یک بیماری کشنده می میرد زندگیش متحول می شود.در این رمان نویسنده به خوبی فضای پوچ و تباه شده جامعه اش را که فقط پول بر آن حاکم است تصویر می کند وبا توصیف وراث مردی پولدار که هر کدام به نوعی زندگی انگلی معتادند جامعه را نقد میکند.در وکیلی برای خسارت ما باز با همان داستان معروف مرد پشیمان و عشق باز گشته روبروهستیم که در قالبی تازه و جذاب تصویر شده است.
گریشام بیشک هماکنون یکی از موفقترین نویسندگان جهان است که علاوه بر فروش و ترجمه بالای آثارش توانسته استاندارد جدیدی بر رمانهای دادگاهی و قضایی اعمال کند.
لیست آثار جان گریشام:
Ford County (2009)
The Associate (2009)
The Appeal (2008)
Playing for Pizza (2007)
The Innocent Man (2006)
The Broker (2005)
The Last Juror (2004)
Bleachers (2003)
The King of Torts (2003)
The Summons (2002)
A Painted House (2001)
Skipping Christmas (2001)
The Brethren (2000)
The Testament (1999)
The Street Lawyer (1998)
The Partner (1997)
The Runaway Jury (1996)
The Rainmaker (1995)
The Chamber (1994)
The Client (1993)
The Pelican Brief (1992)
The Firm (1991)
A Time to Kill (1989)
Mississippi Politics: The Struggle for Power, 1976-2006 by Jere Nash, Andy Taggart, and John Grisham (2006)
Films based on his novels
The Firm (1993)
The Pelican Brief (1993)
The Client (1994)
A Time to Kill (1996)
The Chamber (1996)
The Rainmaker (1997)
The Gingerbread Man (1998) Based on an unpublished short story
A Painted House (2003)
Runaway Jury (2003)
Mickey (2004) Original screenplay by John Grisham
Christmas with the Kranks (2004) Based on the novel 'Skipping Christmas'
نکته و ترفند
